Το περιοδικό μας

To περιοδικό Ωτορινολαρυγγολογία Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου αποτελεί το επίσημο έντυπο της Πανελλήνιας Εταιρείας Ωτορινολαρυγγολογίας - Χειρουργικής Κεφαλής και Τραχήλου.

Έχει ως βασικό στόχο τη συνεχή ενημέρωση των Ωτορινο-λαρυγγολόγων και των συναφών ιατρικών ειδικοτήτων πάνω σε θέματα της ειδικότητας που απαιτεί ο 21ος αιώνας.

Διαβάστε περισσότερα για το περιοδικό

ΩΤΟΣΚΛΗΡΥΝΣΗ

Τι είναι ωτοσκλήρυνση; 

Η ωτοσκλήρυνση είναι μια νόσος που προκαλεί βαρηκοΐα, δηλαδή απώλεια μέρους της ακοής.
Η λέξη ωτοσκλήρυνση είναι σύνθετη και σημαίνει «σκλήρυνση του οστού του ωτός».

Που οφείλεται η ωτοσκλήρυνση; 

Σε πολλά περιστατικά η πάθηση αυτή είναι κληρονομική, γεγονός που σημαίνει ότι μεταβιβάσθηκε από κάποιο μέλος της οικογένειας σας, σε εσάς.
Μπορεί να μην θυμάστε κάποιο συγγενικό σας πρόσωπο με τέτοιου τύπου βαρηκοΐα, γιατί μπορεί να έχει συμβεί πριν αρκετές γενιές στο παρελθόν.
Για τον λόγο αυτό, το γεγονός ότι εσείς πάσχετε από ωτοσκλήρυνση δεν σημαίνει πως και τα παιδιά σας θα αντιμετωπίσουν το ίδιο πρόβλημα.

Τι συμβαίνει στην ωτοσκλήρυνση; 

Ο ήχος φυσιολογικά μεταδίδεται από το τύμπανο στο εσωτερικό αυτί με την βοήθεια τριών μικρών οστών.
Τα τρία αυτά οστά, η σφύρα, ο άκμονας και ο αναβολέας, μεταβιβάζουν με την κίνηση τους το ηχητικό κύμα και το μετατρέπουν σε κίνηση ενός υγρού στο εσωτερικό αυτί. Η κίνηση του υγρού ερεθίζει εξειδικευμένα νεύρα στο εσωτερικό αυτί, τα οποία μεταβιβάζουν το ερέθισμα στον εγκέφαλο, όπου σε ειδικά κέντρα εκεί, γίνεται η αντίληψη του ήχου, δηλαδή αποκτά νόημα αυτό που ακούμε. 
Ο αναβολέας είναι το τρίτο και μικρότερο οστό σε αυτή την αλυσίδα μεταβίβασης του ήχου. Βρίσκεται σε μια μικρή αύλακα που ονομάζεται ωοειδής θυρίδα και έρχεται σε άμεση επαφή με το υγρό που υπάρχει στο εσωτερικό αυτί.
Καθετί που παρεμποδίζει την σωστή επαφή του αναβολέα με το υγρό προκαλεί απώλεια μέρους της ακοής, δηλαδή εκδήλωση βαρηκοΐας.
Στην ωτοσκλήρυνση δημιουργούνται μικρές εστίες σκληρού οστού με πολύ αργό ρυθμό, πριν ακόμα εκδηλωθεί η απώλεια της ακοής. Όταν οι εστίες του σκληρού οστού φτάσουν και προσβάλουν το οστό του αναβολέα, αυτό σκληραίνει και δεν μπορεί σωστά να μετακινείται και να έρχεται σε επαφή με το υγρό που υπάρχει στο εσωτερικό αυτί. 
Προκαλείται έτσι, με μηχανικό τρόπο, μια διαταραχή της μεταβίβασης του ήχου από τα οστά στο εσωτερικό αυτί, με αποτέλεσμα την εκδήλωση βαρηκοΐας που ονομάζεται ¨ βαρηκοΐα αγωγιμότητας¨ γιατί παραβλάπτεται η αγωγή, δηλαδή η μεταβίβαση του ήχου.
Σε μερικές περιπτώσεις μπορεί αυτή η διαδικασία να προσβάλει και το εσωτερικό αυτί, να προσβάλει δηλαδή τον τρόπο που μεταφέρεται ο ήχος στον εγκέφαλο. Προκαλείται έτσι «νευροαισθητήρια βαρηκοΐα», δηλαδή απώλεια ακοής που οφείλεται σε βλάβη του νεύρου που μεταβιβάζει το ερέθισμα προς τον εγκέφαλο.
Συχνά η διαδικασία της σκλήρυνσης του οστού σταματά από μόνη της.
Εάν έχει εκδηλωθεί βαρηκοΐα, αυτή συνήθως δεν επιδεινώνεται με την πάροδο του χρόνου, αλλά παραμένει σταθερή.

Εμβοές (Θόρυβος στο αυτί)

Μπορεί να ακούτε ένα θόρυβο στο αυτί σας, μερικές φορές αισθάνεστε ότι προέρχεται μέσα από το κεφάλι σας .
Ο θόρυβος αυτός μπορεί να ακούγεται σαν σφύριγμα, σαν κουδούνισμα ή σαν ψίθυρος.
Οι ήχοι αυτοί ονομάζονται ¨εμβοές¨ και προκαλούνται από το ίδιο μας το αυτί, από ερεθισμό ευαίσθητων νεύρων και είναι δηλωτικό της απώλειας μέρους της ακοής σας.
Οι εμβοές είναι περισσότερο έντονες όταν είστε κουρασμένοι, νευρικοί και ακούγονται περισσότερο σε ήσυχο περιβάλλον.
Οι έντονες εμβοές δεν σημαίνουν μεγαλύτερη απώλεια της ακοής. Δηλαδή εάν ο θόρυβος στο αυτί σας αυξηθεί, δεν σημαίνει ότι χάσατε μεγαλύτερο μέρος της ακοής σας.

Η ικανότητα του νεύρου να μεταφέρει το ηχητικό ερέθισμα στον εγκέφαλο μειώνεται με τον χρόνο.
Όταν εγκατασταθεί σημαντική βαρηκοΐα από την απώλεια λειτουργίας του νεύρου, αυτή είναι πλέον μόνιμη.
Η βαρηκοΐα από την σκλήρυνση του οστού και την απώλεια λειτουργίας του νεύρου ελέγχεται μέσα από προσεκτικές μετρήσεις της ακοής που θα πραγματοποιήσει ο γιατρός σας.

Θεραπευτική αντιμετώπιση
Φάρμακα

Δεν υπάρχει φαρμακευτική αγωγή που να χορηγείται από το στόμα ή τοπικά στο αυτί και να είναι αποτελεσματική για την αντιμετώπιση της ωτοσκλήρυνσης.  Πιθανολογείται ότι η χορήγηση φθοριούχου νατρίου μπορεί να αναστείλει την επιδείνωση της πάθησης.

Χειρουργική αντιμετώπιση

Η χειρουργική αντιμετώπιση της ωτοσκλήρυνσης είναι πολύ αποτελεσματική, πραγματοποιείται με τοπική αναισθησία και περιλαμβάνει σύντομη νοσηλεία και παρακολούθηση. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η σωστή λειτουργία του νεύρου που μεταβιβάζει  το ηχητικό ερέθισμα στον εγκέφαλο. Αυτό επιτυγχάνεται με προσεκτικό έλεγχο της ακοής μέσω μετρήσεων που θα πραγματοποιήσει ο γιατρός σας.

Σχετικά με την χειρουργική αντιμετώπιση

  • Εάν πάσχει μόνο το ένα αυτί σας και υποβληθείτε σε χειρουργική επέμβαση, θα βελτιωθεί η ακοή σας στο αυτί που πάσχει, θα ακούτε καλύτερα σε θορυβώδες περιβάλλον και θα αντιλαμβάνεσθε καλύτερα την πηγή προέλευσης του ήχου, δηλαδή από που προέρχεται ο ήχος που ακούτε.
  • Εάν έχετε σωστή λειτουργία του νεύρου που μεταβιβάζει  το ηχητικό ερέθισμα στον εγκέφαλο είστε ιδανικοί υποψήφιοι για να υποβληθείτε σε χειρουργική επέμβαση.
  • Εάν έχει επηρεασθεί η λειτουργία του νεύρου σε μικρό βαθμό, η  χειρουργική επέμβαση θα προσφέρει αποκατάσταση μέρους της ακοής σας για να επικοινωνείτε καλύτερα με το περιβάλλον.
  • Εάν έχει επηρεασθεί η λειτουργία του νεύρου σε μεγάλο βαθμό, η  χειρουργική επέμβαση θα προσφέρει βοήθεια ώστε να χρησιμοποιήσετε σωστά ένα ακουστικό που θα προσαρμοσθεί στο αυτί σας.
  • Εάν έχει επηρεασθεί η λειτουργία του νεύρου σε πολύ μεγάλο βαθμό ή έχει καταστραφεί το νεύρο από την διαδικασία σκλήρυνσης του οστού, η  χειρουργική επέμβαση της ωτοσκλήρυνσης δεν θα προσφέρει καμία βοήθεια.

Οι θεραπευτικές επιλογές έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, σήμερα πραγματοποιούνται επεμβάσεις που δεν ήταν δυνατές στο παρελθόν και μέσω της έρευνας, πιστεύουμε, πως περισσότεροι ασθενείς θα βοηθηθούν στο μέλλον, κυρίως αυτοί που παρουσιάζουν μειωμένη λειτουργικότητα του νεύρου.

Ανεξάρτητα από την πάθηση, σε κάθε χειρουργική επέμβαση που πραγματοποιείται στο αυτί, υπάρχει πάντα ο κίνδυνος να χαθεί μέρος ή το σύνολο της ακοής. Η πιθανότητα αυτή υπάρχει ακόμα και σε επεμβάσεις που όλα πήγαν καλά και δεν υπήρξαν καθόλου επιπλοκές.

Χειρουργική του αναβολέα

Για την χειρουργική αντιμετώπιση της ωτοσκλήρυνσης, επεμβαίνουμε στον αναβολέα. Με τοπική αναισθησία και με την βοήθεια του χειρουργικού μικροσκοπίου ανασηκώνουμε την τυμπανική μεμβράνη. Με πολύ ήπιους χειρισμούς απομακρύνουμε τον καθηλωμένο αναβολέα και τον αντικαθιστούμε με τεχνητό αναβολέα κατασκευασμένο από ειδικά κράματα μετάλλων και τον τοποθετούμε έτσι ώστε να βρίσκεται σε επαφή με το υγρό του εσωτερικού αυτιού. Οι ήχοι μεταβιβάζονται στο εσωτερικό αυτί και από εκεί μέσω του νεύρου της ακοής στον εγκέφαλο, μέσω του νέου αναβολέα.
Ο τεχνητός αναβολέας δεν επηρεάζεται από την σκλήρυνση του οστού και το κέρδος της ακοής μετά την επέμβαση είναι μόνιμο.
Η παραμονή στο νοσοκομείο είναι συνήθως 24 ώρες. Μπορεί να υπάρχει μια ελαφρά ζάλη σε ξαφνικές κινήσεις της κεφαλής για μερικές εβδομάδες.  Επίσης μια ελαφρά διαταραχή στην γεύση που μπορεί να παρατηρηθεί αμέσως μετά το χειρουργείο συνήθως υποχωρεί δύο με τρείς εβδομάδες αργότερα.
Μπορείτε να επιστρέψετε στην εργασία σας μετά 5 με 6 ημέρες και να ταξιδέψετε με αεροπλάνο, μετά ένα μήνα.

Επέμβαση σε ήδη χειρουργημένο αυτί

Ήδη χειρουργημένο αυτί μπορεί να ξαναχειρουργηθεί, εάν απέτυχε η προηγούμενη επέμβαση και να αντικατασταθεί ο τεχνητός αναβολέας που είχε αρχικά χρησιμοποιηθεί ή άλλο μόσχευμα από σύρμα ή άλλο υλικό, με άλλον νέο τεχνητό αναβολέα. Απαραίτητη βέβαια προϋπόθεση η σωστή λειτουργία του νεύρου της ακοής. Η διαδικασία είναι όμοια με την αρχική επέμβαση αντικατάστασης του αναβολέα.  

Βελτίωση της ακοής

Η βελτίωση της ακοής μπορεί να μην είναι σημαντική αμέσως μετά την επέμβαση. Ακόμη και στις περιπτώσεις που σημειώνεται στην διάρκεια της επέμβασης βελτίωση της ακοής, αυτή μπορεί να μειωθεί αργότερα από το οίδημα, δηλαδή το πρήξιμο που υπάρχει στο αυτί αμέσως μετά την επέμβαση.
Σαφής βελτίωση θα παρατηρηθεί μέσα σε 3 με 4 εβδομάδες. Το μέγιστο κέρδος της ακοής φαίνεται μετά 3 μήνες. Εάν η χειρουργική παρέμβαση αποτύχει η ακοή είναι η ίδια με πριν. Το αυτί μπορεί να ξαναχειρουργηθεί άμεσα, με αυξημένες ελπίδες βελτίωσης της ακοής.
Σε ένα ποσοστό λιγότερο από 1% η ακοή στο χειρουργημένο αυτί μπορεί να χαθεί εντελώς. Στην περίπτωση αυτή μπορεί να εμφανισθούν εμβοές, ζάλη και δυστυχώς δεν υπάρχει όφελος στην ακοή από την εφαρμογή ακουστικού βοηθήματος.
Για τους λόγους αυτούς πάντα επιλέγουμε να χειρουργήσουμε το χειρότερο σε ακοή αυτί.

Ακουστικό βοήθημα

Η εφαρμογή ενός ακουστικού βαρηκοΐας μπορεί να βοηθήσει αρκετά αυτόν που πάσχει από ωτοσκλήρυνση, ακόμα και εάν δεν μπορεί να χειρουργηθεί.
Μετά το χειρουργείο, εάν η βελτίωση δεν είναι η προσδοκώμενη, ένα ακουστικό θα βοηθήσει την ακοή.
Σπάνια αυτός που πάσχει από ωτοσκλήρυνση χάνει τελείως την ακοή του και καταλήγει κουφός. Ακόμα όμως και τότε υπάρχει η λύση τοποθέτησης ειδικού ακουστικού εμφυτεύματος.
Όσο μεγαλώνει η ηλικία, μικραίνει η πιθανότητα πτώσης της ακοής εξαιτίας της ωτοσκλήρυνσης.
Εάν δεν επιθυμείτε να χειρουργηθείτε άμεσα, μπορείτε να περιμένετε, αρκεί στο χρονικό διάστημα να ελέγχετε την ακοή σας, τουλάχιστον κάθε 6 με 12 μήνες και να βρίσκεστε σε τακτική επικοινωνία με τον γιατρό σας.

Για κάθε ερώτηση ή απορία μην περιμένετε, επικοινωνήστε μαζί μας.